Jak podłączyć elektrykę w żurawiu?

Czasem zwracacie się do nas z problemami z wadliwie działającym sterowaniem półelektrycznym, full-electric lub prehydraulicznym. Objawiają się gaśnięciem ekranu albo opóźnieniem funkcji sterowanych elektrycznie - wysuwu teleskopu lub otwarcia chwytaka. Przyczyną najczęściej jest nieprawidłowo podłączone zasilanie do takiego sterowania. Krzysztof Starosta z Kompanii Leśnej pokazuje i objaśnia:

00:00 jak zdiagnozować problem z elektryką?

00:57 jakie są typowe objawy źle podłączonego zasilania?

01:17 jak prawidłowo podłączyć sterowanie do akumulatora?

01:28 jakie bezpieczniki stosować do zabezpieczenia układu?

01:42 z czego wynikają problemy z zasilaniem elektrycznym?

02:08 jak sprawdzić stan akumulatora i poziom ładowania alternatora?

02:56 jaki powinien być prąd ładowania alternatora?

Przyczepy leśne z żurawiami hydraulicznymi (HDS) to najpopularniejszy sprzęt zrywkowy w Polsce. Omawiamy problemy które mogą wystąpić przy następujących typach sterowania:

- sterowanie półelektryczne 4/8 +2 elektr. (Palms A4)

- sterowanie full-electric 2/4 z minijoystickami(Palms A25 itp.)

- sterowanie prehydrauliczne 2/4 prehydraulic (Palms A11)

Czasem zdarza się, że przy sterowaniu full-elektrycznym Wam monitor gaśnie i nie możecie pracować, musicie czekać na reakcję żurawia. Bywa, że tak samo się dzieje w przypadku sterowania półelektrycznego, gdzie typowym objawem jest przycinający się teleskop lub przecinająca się funkcja chwytaka. Związane jest to zwykle z nieprawidłowym podłączeniem zasilania do takiego sterowania. Zasilanie sterowania powinniśmy podłączyć bezpośrednio do akumulatora ciągnika, najlepiej używając kabla 2x 2,5 i zabezpieczając bezpiecznikiem. W przypadku wentylatora powinien być to bezpiecznik 30A, a w przypadku sterowania bezpiecznik 10A. Da nam to niezakłócone zasilanie naszego sterowania. Musimy bowiem pamiętać, że ciągnik też pobiera energię elektryczną z akumulatora i często potrzebuje jej więcej niż nam się wydaje (np. w momencie, kiedy włączymy światła, wycieraczki, radio albo klimatyzację). Montując zasilanie sterowaniem żurawia bezpośrednio do akumulatora omijamy wszystkie te odbiorniki i priorytetem jest nasze sterowanie. 

Co ważne, po podłączeniu sterowania należy sprawdzić stan naszego akumulatora i poziom ładowania stan akumulatora. Stan akumulatora mierzymy multimetrem na klemach samego akumulatora przy wyłączonym silniku, natomiast prąd ładowania mierzymy na uruchomionym silniku i przy obrotach, na których zwykle pracujemy (w większości wypadków jest to 1000 obr./min) oraz przy włączonych odbiornikach elektrycznych ciągnika (światła, radio, klimatyzacja itd., żeby maksymalnie obciążyć nasz układ). Prąd ładowania akumulatora z alternatora powinien wynosić około 14,0V. 

Rozdzielacz hydrauliczny do urządzenie sterujące dopływem oleju do poszczególnych siłowników żurawia leśnego. Większość żurawi ma osiem siłowników (lub zestawów siłowników): rotator, chwytak, kolumna obrotu, ramię główne, zginanie ramienia, dwie podpory i teleskop (tego ostatniego może nie być). Funkcji jest więc osiem, a operator ma tylko dwie ręce! Producenci rozdzielaczy hydraulicznych muszą znaleźć jakieś wyjście – jak za pomocą jak najmniejszej liczby dźwigni sterować wszystkimi funkcjami żurawia. 

Sporym ułatwieniem było już wynalezienie dźwigni krzyżakowych (tzw. „XY”) – mechanicznych, ale wychylających się w dwóch płaszczyznach, więc mogących kierować zarówno obrotem, jak i podnoszeniem ramienia. Nadal pozostaje jednak kwestia otwierania chwytaka i wysuwu teleskopu. I tu z ratunkiem przychodzą przełączniki elektryczne. Powstaje sterowanie mieszane – elektromechaniczne, zwane też półelektrycznym (4/8 +2 el. on/off, tzw. półelektryk).

Największą zaletą sterowania elektromechanicznego jest to, że kierować żurawiem można bez odrywania rąk od dwóch głównych dźwigni. Jedynie po to, by opuścić lub podnieść podpory, trzeba przenieść ręce na mniejsze dźwigienki pośrodku. Jest przy tym zwykle niewiele droższe od sterowania w pełni mechanicznego (typu 6/8 XY), w którym także wysuw teleskopu i otwieranie chwytaka wymagają oderwania rąk od dźwigni krzyżakowych.

Cechą tegiego sterowania jest fakt, że sekcje sterowane elektrycznie mają tylko dwie pozycje – maksymalnie włączona albo maksymalnie wyłączona. Przepływ oleju włączony „na maksa” albo wyłączony w ogóle. Nie można płynnie regulować siły, jak w przypadku sekcji mechanicznych – różnicując stopień wychylenia dźwigni. Konsekwencją jest to, że funkcjom kierowanym elektrycznie brakuje delikatności. Teleskop wyjeżdża z pełną prędkością, i na pełnej prędkości powraca. Bywa, że operatorów irytuje fakt, że chwytak lekko skacze, gdy trzeba coś delikatnie przysunąć – np. poprawić na przyczepie albo chwycić małą gałązkę. 

W pełni elektryczne rozdzielacze hydrauliczne (full-electric) to najnowszy krzyk mody w sterowaniu żurawiami przyczep leśnych. Zapewniają komfort pracy, wydajność i elastyczność zbliżoną do forwarderów. Do kabiny ciągnika doprowadzone są jedynie kable elektryczne. Sam rozdzielacz hydrauliczny umieszczony jest na stałe w skrzynce przy żurawiu. Po pierwsze, ułatwia to podłączanie przyczepy do ciągnika. Po drugie – ruchy żurawiem są płynniejsze i bezpieczniejsze, praca wydajniejsza, a użytkownik ma możliwość wprowadzania zindywidualizowanych ustawień dla ruchów każdej z sekcji. 

Rozdzielacze prehydrauliczne natomiast łączą w sobie zalety sterowań w pełni elektrycznych i w pełni mechanicznych. Mają dwa obwody ciśnieniowe – niskiego i wysokiego ciśnienia. W typowym rozdzielaczu mechanicznym do znajdującego się w kabinie rozdzielacza doprowadzone są przewody hydrauliczne tego samego obwodu, który dochodzi do siłowników żurawia. Ciśnienie w nich może wtnosić ponad 180 bar. W razie powstania nagłej nieszczelności takiego układu, właśnie pod takim ciśnieniem może trysnąć olej hydrauliczny! (Dlatego właśnie w niektórych krajach – np. w Niemczech – zabrania się montowania rozdzielacza w kabinie ciągnika, lecz operator steruje żurawiem, stojąc na specjalnym podeście na dyszlu albo siedząc w fotelu zamontowanym na wieżyczce żurawia, jak w samochodach do wywozu drewna). 

Żurawie sterowane prehydraulicznie mają natomiast dwa obwody – niskiego i wysokiego ciśnienia. W przewodach idących do siłowników panuje oczywiście wysokie ciśnienie, rzędu 180 bar. Ale rozdzielacz sterowany jest osobnym układem niskociśnieniowym, o ciśnieniu rzędu zaledwie 8–10 atmosfer. To właśnie to ciśnienie, w niepozornych cienkich przewodach, doprowadzone jest do kabiny ciągnika. W kabinie znajdują się natomiast jedynie dwie manetki, do złudzenia przypominające te ze sterowania full-electric. 

W pozycji spoczynkowej manetka utrzymywana jest w ustawieniu neutralnym przez sprężynkę powrotną. Wejście ciśnieniowe P jest więc zamknięte i wszystkie wyjścia połączone są z wejściem powrotnym T. Poruszenie manetką powoduje, że popychacz uciska sprężynkę za pośrednictwem mechanizmu krzywkowego. Powoduje to przemieszczenie cewki i otwiera przepływ między wejściem ciśnieniowym P a odpowiednim wyjściem, a więc zwiększenie ciśnienia proporcjonalne do wychylenia manetki. I dopiero uruchomienie odpowiedniej funkcji w układzie niskiego ciśnienia powoduje otwarcie (lub zamknięcie) odpowiedniego zaworu hydraulicznego na głównym rozdzielaczu znajdującym się przy żurawiu.

Ów układ niskociśnieniowy nazywany jest czasem układem serwo – jako że jego jedyną rolą jest sterowanie „właściwymi” zaworami. Sam nie wykonuje żadnej „użytecznej” pracy. Notabene, rozwiązanie tego typu powszechniejsze jest w forwarderach, które nie mogłyby się obyć bez osobnego układu niskociśnieniowego. Wprawdzie żuraw forwardera poruszany jest układem wysokiego ciśnienia, ale za to drobne funkcje sterujące (jak skrzynia biegów, blokada dyferencjałów itp.) sterowane są oddzielnym niskociśnieniowym układem serwo (ok. 30 bar). Natomiast funkcje takie jak podpory czy chwytak w rozdzielaczu prehydraulicznym nadal sterowane są za pomoca sygnałów elektrycznych - stąd konieczność zapewnienia stabilnego zasilania elektrycznego w takim typie sterowania. 

== PRZYDATNE LINKI ==

https://palms-polska.pl https://kompanialesna.pl https://farmiforest.pl https://kronospolska.pl

== DISCLAIMER ==

WŁAŚCIWA KONSERWACJA I EKSPLOATACJA MASZYNY MOŻLIWA JEST WYŁĄCZNIE ZGODNIE Z INSTRUKCJĄ OBSŁUGI KONKRETNEGO MODELU PRZYGOTOWANĄ PRZEZ PRODUCENTA. NINIEJSZY MATERIAŁ MA JEDYNIE CHARAKTER POGLĄDOWY. KOMPANIA LEŚNA SP. Z O.O. NIE PONOSI ODPOWIEDZIALNOŚCI ZA SKUTKI CZYNNOŚCI WYKONANYCH NIEZGODNIE Z INSTRUKCJĄ PRODUCENTA SPRZĘTU, W TYM ZWIĄZANYCH Z NIEWŁAŚCIWĄ OBSŁUGĄ I KONSERWACJĄ URZĄDZENIA.