W kolejnym poradniku kanale youtubowym Kompanii Leśnej opisujemy budowę, działanie i konserwację hydroakumulatorów stosowanych w żurawiach i przyczepach leśnych.

Hydroakumulator to jeden z tych elementów układu hydraulicznego, o których operator często nie myśli na co dzień. Nie napędza maszyny, nie steruje ruchem żurawia i nie wykonuje pracy tak widowiskowej jak siłownik. A jednak jego prawidłowe działanie ma ogromne znaczenie dla bezpieczeństwa, trwałości i płynności pracy całego układu hydraulicznego maszyny leśnej.

Hydroakumulatory w maszynach leśnych

Gdy zapytamy operatorów, który element układu hydraulicznego jest najważniejszy, większość odpowie: pompa, rozdzielacz albo siłownik. Tymczasem jest jeszcze jeden podzespół, który często pozostaje niezauważony, choć ma ogromny wpływ na pracę całej maszyny. To akumulator hydrauliczny, nazywany również hydroakumulatorem.

Można powiedzieć, że dla hydrauliki jest tym, czym zawieszenie dla samochodu. Nie napędza maszyny, ale sprawia, że wszystko pracuje płynniej, bezpieczniej i znacznie dłużej.

Poniżej pokażemy, jak działają akumulatory hydrauliczne, jakie są ich rodzaje, gdzie są stosowane w żurawiach leśnych Palms, dlaczego tak ważne jest prawidłowe ciśnienie oraz jak bezpiecznie sprawdzić i wyregulować jego nabicie. Na końcu omówimy również objawy, po których można rozpoznać, że akumulator wymaga kontroli. Dzięki temu będziecie mogli szybciej diagnozować problemy i uniknąć kosztownych awarii. 

DO CZEGO SŁUŻY HYDROAKUMULATOR?

Zasada działania akumulatora hydraulicznego jest bardzo prosta. W jego wnętrzu znajduje się sprężony azot. Gaz oddzielony jest od oleju hydraulicznego membraną, pęcherzem lub tłokiem – zależnie od konstrukcji. Gdy podczas pracy wzrasta ciśnienie oleju, olej wpływa do akumulatora i spręża znajdujący się w nim azot. Energia zostaje zmagazynowana. Kiedy ciśnienie zaczyna spadać, gaz ponownie się rozpręża i wypycha olej z powrotem do układu. Dzięki temu ciśnienie nie zmienia się gwałtownie, a wszystkie elementy hydrauliki są znacznie mniej obciążone. To bardzo proste rozwiązanie wykorzystujące prawa fizyki, ale jednocześnie jedno z najważniejszych zabezpieczeń całego układu hydraulicznego.

JAKIE SĄ RODZAJE HYDROAKUMULATORÓW?

W hydraulice siłowej stosuje się trzy podstawowe rodzaje akumulatorów hydraulicznych.

Pierwszy z nich to akumulator pęcherzowy. Wewnątrz znajduje się elastyczny gumowy pęcherz wypełniony azotem. To rozwiązanie bardzo szybko reaguje na zmiany ciśnienia. To sprawia, że akumulatory pęcherzowe są idealnym rozwiązaniem do magazynowania energii w układach o szybkich cyklach roboczych oraz do skutecznego tłumienia pulsacji w obwodach pomp. W maszynach leśnych raczek go nie spotkamy. 

Drugi typ to akumulator membranowy. Gaz od oleju oddziela elastyczna membrana. Akumulatory membranowe są bardzo kompaktowe, dzięki temu nadają się szczególnie do zastosowań, w których dostępna jest niewielka ilość miejsca do instalacji, i właśnie dlatego są najczęściej stosowane w maszynach leśnych, w tym w żurawiach PALMS, zwłaszcza na siłownikach podnoszenia.

Trzeci rodzaj to akumulator tłokowy. W tym przypadku olej i gaz oddziela tłok poruszający się wewnątrz cylindra. Pozwala on magazynować znacznie większą ilość energii i najczęściej spotykany jest w ciężkich maszynach. Kompania Leśna montuje hydroakumulatory tłokowe na przykład na kolumnach obrotu żurawi Palms. Doskonale radzą sobie z dynamiczną pracą żurawia podczas załadunku drewna.

Tak więc w żurawiach PALMS najczęściej spotkamy dwa rodzaje hydroakumulatorów: akumulatory membranowe – na siłowniku podnoszenia, oraz akumulatory tłokowe na kolumnie obrotu. 

JAK DZIAŁA HYDROAKUMULATOR?

Porównując działanie hydroakumulatora do działania zawieszenia samochodowego to hydroakumulator działa jak sprężyna, albo resory. Sam resor jednak nie wystarczy, ponieważ wystąpiłoby zjawisko huśtania, bujania samochodu, zgromadzona energia uwalniana byłaby zbyt szybko. Potrzebny jest amortyzator, który wytłumi ten efekt.  Dlatego hydroakumulatory w żurawiach montowane są w połączeniu z zaworem dławiąco – zwrotnym. Hydroakumulator przyjmuje energię, a zawór umożliwia oddawanie jej w kontrolowany sposób. Tak więc hydroakumulator to taki resor albo sprężyna. A zawór dławiąco-zwrotny to nasz amortyzator. 

JAK DZIAŁA ZAWÓR DŁAWIĄCO-ZWROTNY?

Zawór dławiąco zwrotny umożliwia regulację przepływu w jednym kierunku, a w przeciwnym przepływ odbywa się swobodnie. Łącząc go z hydroakumuatorem możemy szybko przejąć nadmiar energii i łagodnie ją oddać.  Hydroakumulator przyjmuje energię cieczy hydraulicznej, a zawór oddaje ją w kontrolowany sposób. 

Cały taki zestaw nazywamy w zależności od miejsca zastosowania: zestawem akumulatora obrotu lub zestawem akumulatora podnoszenia żurawia. Te gotowe zestawy są dostępne na naszym sklepie internetowym Kompanii Leśnej do samodzielnego montażu.

JAK ZBUDOWANY JEST HYDROAKUMULATOR? 

Hydroakumulator membranowy, którego czynnikiem gromadzącym energię jest azot, składa się z pięciu podstawowych elementów:

- obudowa

- komora z gazem 

- komora olejowa – oddzielona od komory z gazem elastyczną membraną

- króciec - przyłącze do napełniania i regulacji ciśnienia azotu 

- przyłącze hydrauliczne

W akumulatorach tłokowych znajduje się metalowy tłoki oddzielający stronę gazową od strony płynu. Ta zasada konstrukcyjna umożliwia stosowanie współczynników ciśnienia, które są znacznie wyższe niż w przypadku elastycznych elementów oddzielających i bardzo dużych objętości poboru do 3,300 litrów. Mechaniczne prowadzenie tłoka sprawia, że akumulatory te są odporne na szybkie rozhermetyzowanie i doskonale nadają się do zastosowań, w których duże ilości energii muszą być udostępniane przez dłuższy czas.

GDZIE W ŻURAWIACH PALMS STOSOWANE SĄ AKUMULATORY?

W zależności od modelu żurawia Palms akumulatorów może być kilka. Każdy z nich pełni inną funkcję, dlatego również ich ciśnienia robocze mogą się różnić.

Akumulator współpracujący z siłownikiem podnoszenia głównego ramienia odpowiada za tłumienie największych przeciążeń powstających podczas opuszczania drewna. To właśnie tutaj pojawiają się najwyższe skoki ciśnienia. Akumulator przejmuje część energii i chroni pompę, rozdzielacz, przewody, siłownik oraz konstrukcję żurawia. 

Dlatego właśnie Kompania Leśna dodaje w gratisie, w standardzie, akumulatory do siłowników podnoszenia we wszystkich większych żurawiach Palms, czyli w żurawiach Palms serii piątej i siódmej oraz w X100. Kiedyś to była opcja dodatkowa, ale nie wszyscy zamawiający ją wybierali. Zrozumieliśmy, że warto jest wprowadzić akumulator na podnoszeniu do wyposażenia standardowego, bez dodatkowej opłaty. Taki drobny gratis z naszej strony zwiększa zadowolenie użytkownika z maszyny i wydłuża jej żywotność, a nam oszczędza czas na serwisowanie. 

Równie ważny jest akumulator na kolumnie obrotu. Jest to zwykle akumulator dwutłokowy o wyglądzie poziomego cylindra.

W zależności od wyposażenia mogą pojawić się również akumulatory współpracujące z innymi obwodami hydraulicznymi. Mogą odpowiadać za utrzymywanie ciśnienia, zabezpieczenie układów hydraulicznych lub poprawę kultury pracy dodatkowych funkcji, na przykład klembanka.

Dlatego zawsze należy pamiętać, że dwa bardzo podobne zestawy PALMS mogą mieć inną liczbę akumulatorów i inne wartości ciśnienia wstępnego.

DLACZEGO CIŚNIENIE JEST TAK WAŻNE?

Bardzo często spotykamy się z opinią, że skoro akumulator nie przecieka, to wszystko jest w porządku. Niestety nie jest to prawda. Z czasem każdy akumulator hydrauliczny stopniowo traci niewielką ilość azotu. Jest to naturalny proces.

Jeżeli ciśnienie spadnie zbyt mocno, akumulator praktycznie przestaje działać. Operator zaczyna odczuwać szarpanie, hydraulika pracuje twardziej, a wszystkie elementy układu są znacznie bardziej obciążone.

Równie niekorzystne jest zbyt wysokie ciśnienie. Akumulator staje się wtedy zbyt sztywny i nie jest w stanie odpowiednio przejmować zmian objętości oleju.

Nie istnieje jedna uniwersalna wartość ciśnienia dla wszystkich akumulatorów. To jeden z najczęściej popełnianych błędów podczas serwisowania. Każdy akumulator pracuje w innym miejscu układu hydraulicznego i wykonuje inne zadanie. Dlatego producent określa dla niego indywidualną wartość ciśnienia wstępnego.

JAKIE SĄ OBJAWY ŹLE WYREGULOWANEGO AKUMULATORA?

Skąd operator HDS-a może wiedzieć, że warto sprawdzić akumulator hydrauliczny? Jest kilka charakterystycznych objawów.

Jeżeli podczas opuszczania lub podnoszenia ramię zaczyna pracować skokowo albo wyczuwalne jest szarpanie, jedną z przyczyn może być zbyt niskie ciśnienie w akumulatorze. Jeżeli podczas zatrzymywania ruchów żurawia słychać charakterystyczne uderzenia hydrauliczne albo przewody wyraźnie drgają, również może to świadczyć o niewłaściwym ciśnieniu w akumulatorze.

Oczywiście takie objawy nie zawsze oznaczają uszkodzony akumulator, ale bardzo często właśnie od jego kontroli warto rozpocząć diagnostykę.

JAK SPRAWDZIĆ I WYREGULOWAĆ AKUMULATOR?

Zanim rozpoczniemy pomiar, musimy całkowicie odciążyć układ hydrauliczny. To podstawowa zasada bezpieczeństwa. Następnie podłączamy zestaw do kontroli akumulatorów hydraulicznych i odczytujemy ciśnienie wstępne gazu. 

Uzyskany wynik porównujemy z wartością podaną przez producenta żurawia PALMS w instrukcji obsługi, albo przez nas, Kompanię Leśną, czyli autoryzowanego przedstawiciela marki PALMS w Polsce.

Jeżeli ciśnienie jest zbyt niskie, uzupełniamy je wyłącznie azotem technicznym.

Nigdy nie wolno napełniać akumulatora sprężonym powietrzem ani tlenem. Tlen w połączeniu z olejem hydraulicznym i wysokim ciśnieniem stwarza bardzo poważne zagrożenie pożarowe i wybuchowe. Dlatego jedynym właściwym gazem jest azot techniczny.

Regulację wykonujemy stopniowo, cały czas kontrolując wskazania manometru. Po zakończeniu ponownie sprawdzamy wartość ciśnienia, aby upewnić się, że odpowiada  zaleceniom producenta.

PODSUMOWANIE

Akumulator hydrauliczny jest niewielkim elementem, ale jego znaczenie dla pracy żurawia trudno przecenić. To właśnie on chroni układ hydrauliczny przed przeciążeniami, poprawia komfort pracy operatora i wydłuża żywotność całej maszyny.

Regularna kontrola jego ciśnienia zajmuje zaledwie kilka minut, ale może zapobiec kosztownym awariom i nieplanowanym przestojom.

Pamiętajmy również, że każdy akumulator w żurawiu może pełnić inną funkcję i wymagać innego ciśnienia wstępnego. Dlatego zawsze korzystajmy z dokumentacji technicznej producenta i stosujmy wyłącznie zalecane wartości.

== ==

Przyczepy zrywkowe z żurawiami hydraulicznymi (HDS) to najpopularniejszy sprzęt zrywkowy w polskich lasach. Pozyskaniem i zrywką drewna zajmują się prywatne Zakłady Usług Leśnych (popularnie zwane ZUL-ami), pracujące na zlecenie Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe. Mamy jednak nadzieję, że te porady przydadzą się nie tylko operatorom i właścicielom maszyn leśnych, takich jak przyczepy zrywkowe, forwardery i harwestery, ale też operatorom maszyn rolnych i budowlanych, takich jak koparki, dźwignice, spycharki itp. Serdecznie zapraszamy do zapoznania się z naszą ofertą, a w wypadku jakichkolwiek wątpliwości prosimy o kontakt: https://sklep.kompanialesna.pl 

Zrywka drewna polega na transporcie surowca drzewnego z miejsca pozyskania (ścinki drzewa) do składnicy wywozowej, czyli miejsca załadunku na wysokotonażowy samochód ciężarowy przy drodze leśnej. Jest to najkosztowniejsza faza pozyskania drewna ze względu na duże rozproszenie surowca drzewnego i niekorzystne warunki terenowe. 

W naszych filmikach skupiamy się głównie na zrywce nasiębiernej przyczepami leśnymi, jako najczęstszym sposobie pracy w Lasach Państwowych, ale znajdziesz też porady dotyczące zrywki wleczonej (wciągarkami) oraz półpodwieszonej (klembank do zrywki dłużyc).

#zawiesie #rotator #sworzeń #sworzen #siłownik #hydraulics #serwis #konserwacja #bhp #zule #zulowcy #lasypanstwowe #maszynylesne #maszynybudowlane #maszynyrolnicze #palms #palmsemehanikaakoda #tutorial #poradnik 

== PRZYDATNE LINKI ==

https://palms-polska.pl https://kompanialesna.pl https://farmiforest.pl https://kronospolska.pl

== DISCLAIMER ==

WŁAŚCIWA KONSERWACJA I EKSPLOATACJA MASZYNY MOŻLIWA JEST WYŁĄCZNIE ZGODNIE Z INSTRUKCJĄ OBSŁUGI KONKRETNEGO MODELU PRZYGOTOWANĄ PRZEZ PRODUCENTA. NINIEJSZY MATERIAŁ MA JEDYNIE CHARAKTER POGLĄDOWY. KOMPANIA LEŚNA SP. Z O.O. NIE PONOSI ODPOWIEDZIALNOŚCI ZA SKUTKI CZYNNOŚCI WYKONANYCH NIEZGODNIE Z INSTRUKCJĄ PRODUCENTA SPRZĘTU, W TYM ZWIĄZANYCH Z NIEWŁAŚCIWĄ OBSŁUGĄ I KONSERWACJĄ URZĄDZENIA.