Odwiedziliśmy prywatny zakład usług leśnych „Vecais Parks” na Łotwie, zajmujący się kompleksowymi usługami leśnymi, od zrębu i zrywki po przygotowanie gleby i sadzenie drzew, czyli odnowienie lasu. W firmie tej pracuje m.in. pług aktywny DRAGON KL-A2 produkcji Kompanii Leśnej.

Lasy na Łotwie zajmują ponad połowę powierzchni kraju. Spora ich część to tereny podmokłe, na glebach torfowych. Powszechnym sposobem przygotowania gleby pod sadzenie lasu w tych warunkach jest robienie kopczyków koparkami.

– Stosowanie pługów aktywnych pozwoliło nam obniżyć koszty o połowę w porównaniu do przygotowania gleby koparkami – mówi Imants Zagorskis, właściciel firmy „Vecais Parks”. – Wydajność wynosi obecnie około 1 hektar w dwie godziny. To bardzo dobry wynik – dodaje.

Z jakimi maszynami może pracować pług aktywny?

– Nasz pług posiada własną hydraulikę, niezależną od hydrauliki maszyny. Może on być agregowany do dużych ciągników, forwarderów i skiderów – tłumaczy Tomasz Chodkiewicz z Kompanii Leśnej. – Hydraulika obejmuje pompę, zbiornik na olej z filtrami, oraz chłodnicę.

Posiadanie odrębnego układu hydraulicznego, niezależnego od hydrauliki maszyny bazowej, jest tym, co bardzo chwalą użytkownicy tacy jak Zagorskis. Z uśmiechem politowania wspomina on rozwiązania innych firm, które prowadziły do ustawicznego przegrzewania się oleju w układzie hydraulicznym.

Zagorskis tłumaczy również, że stosowanie pługa aktywnego na traktorze rolniczym jest rozwiązaniem dużo oszczędniejszym niż montowanie skandynawskiego skaryfikatora na forwarderze. Zdecydowanie niższa jest nie tylko cena zakupu maszyny, ale także koszty jej eksploatacji, a zwłaszcza paliwo i serwis.

Zakład „Vecais Parks” używa pługa aktywnego Kompanii Leśnej wraz z ciągnikiem ChTZ T-150K (popularnie, choć niepoprawnie, zwanym potocznie „Kirowcem” - choć nie jest to model produkowany w Kirowie, lecz w ukraińskim Charkowie). Jest to maszyna opracowana na bazie ciągnika gąsienicowego T-150 wprowadzonego w 1970 roku. Za czasów sowieckich do najcięższym prac polowych wykorzystywano ciągniki gąsienicowe, które z kolei nie były funkcjonalne na drogach. Litera K w oznaczeniu typu oznacza – kołowy (ros. колёсный). Sztywne podwozie ciągnika gąsienicowego zostało zastąpione dwuczęściową ramą, której przegub sterowany jest hydraulicznym układem kierowniczym. – To już staruszek, rocznik '85 – śmieje się Imants Zagorskis. – Ale dzięki temu, że jest w pełni mechaniczny, pracuje bardzo oszczędnie. Policzyliśmy, że na cały hektar, gdzie pracowaliśmy, wyszło nam tylko 15 litrów paliwa. To bardzo korzystne.

Jak działa pług aktywny?

Pług aktywny Dragon występuje dwóch wersjach w zależności od ilości talerzy roboczych: jednotalerzowy (KL-A1) lub dwutalerzowy KL-A2. Obie wersje mogą być opcjonalnie wyposażone w pogłębiacz. Hydromotory naszego pługa posiadają dwa biegi, z których wolniejszy przeznaczony jest do pracy w trudnym terenie. Do pracy pług aktywny powinien być agregatowany z ciągnikiem rolniczym o mocy minimum 140 KM. Pług wykonuje bruzdę powstającą w wyniku ruchu obrotowego talerza frezującego, który zagłębiając się w podłoże zdziera z niego warstwę wierzchnią i odkłada na bok. Powstała bruzda ma kształt niecki, jej dno jest poszarpane i spulchnione na głębokość ok. 5 cm. Naorany wałek posiada w swej strukturze porwaną i wymieszaną wierzchnią warstwę podłoża.

– Pozycja talerzy pługa aktywnego może być regulowana w 360 stopniach, w dwóch płaszczyznach, co 30 stopni – dodaje Tomasz Chodkiewicz. – Regulacja szerokości i głębokości pracy naszego pługa możliwa jest dzięki zastosowaniu sworzni na zawiasach. Odległość między rzędami może wynosić od 1,5 do prawie 3 metrów.

Pługi aktywne są bardzo popularne na północy Europy, gdzie są podstawowymi maszynami do tzw. skaryfikacji gleby (szw. "markberedning"). Mają opinię bardziej przyjaznych środowisku. W Polsce stosowane są m.in. do przygotowania gleby do sadzenia na terenach okresowo podmokłych. Wirująca głowica robocza rozdrabnia a następnie wyrzuca na bok ziemię z rowka w kształcie trapezu i jednocześnie formuje obok wałek z rozdrobnionego materiału. Na tak przygotowanej powierzchni w wilgotnym terenie wyorane rowy pozwalają na odprowadzenie nadmiaru wody a nasadzenia odbywają się na nasypanych wałkach.

Odnowienie lasu to wprowadzanie nowego pokolenia drzew na miejsce dotychczasowego drzewostanu, usuniętego w toku użytkowania rębnego. Przygotowanie gleby obejmuje głębokie jej spulchnienie w celu poprawy warunków wzrostu sadzonek. Na Łotwie najczęściej stosowane są sadzonki świerka, sosny i brzozy. 

Pług aktywny DRAGON produkcji Kompanii Leśnej swoją premierę miał w 2023 roku. Konstrukcja ta uzupełnia portfolio maszyn do pielęgnacji gleby produkcji Kompanii Leśnej, na które składają się m.in. pług leśny LPZ-PRO z pogłębiaczem oraz kompaktor KOALA do niszczenia chwastów w uprawach leśnych.

Kompania Leśna jest polskim liderem branży maszyn leśnych. Kompania Leśna zajmuje się dostawą i serwisem przyczep zrywkowych, harwesterów, forwarderów, rębaków i głowic ścinkowych. Firma prowadzi też produkcję własnej konstrukcji maszyn do przygotowania gleby oraz modułowych zabudów ochronnych do ciągników leśnych. Reprezentuje w Polsce między innymi takie marki jak przyczepy i żurawie Palms, przyczepy i wykaszarki Kronos, głowice ścinkowe Nisula, przyczepy i rębaki Farmi Forest, piece i rębaki Heizomat, rębaki Timberwolf, łuparki i piłołuparki Balfor oraz mulczery Valentini. Główna siedziba Kompanii Leśnej mieści się w Nowym Dworze Parceli pod Skierniewicami, a oddziały zlokalizowane są w Wałbrzychu i Zamościu.